Pilot Gebiedsgericht werken van start: 'Dichterbij, sneller, samen'
Hoe zorgen we ervoor dat jeugdigen in Zuid-Limburg op tijd de juiste hulp krijgen, zonder onnodig te worden doorgeschoven of te lang te moeten wachten? Initiatief Jeugdhulp Zuid-Limburg (IJZ) start met de pilot Gebiedsgericht werken in drie wijken om precies dat te verbeteren. Een belangrijke stap richting een efficiëntere, meer samenhangende en vooral mensgerichte jeugdhulp.
Waarom deze pilot?
De aanleiding is helder, stelt Rhea Reints, projectleider van de pilot: “We willen dat elke jeugdige optimaal kan opgroeien. Dat lukt alleen als we eerder, sneller en beter kunnen samenwerken, zowel binnen IJZ als met onze partners in het veld en de gemeenten.”
De huidige structuur van de jeugdzorg, met veel verschillende aanbieders en schotten tussen partijen, is complex en versnipperd. Dat zorgt voor vertraging en onduidelijkheid voor gezinnen én hulpverleners. De pilot moet dit veranderen door IJ-teams (Initiatief Jeugdhulp teams) te vormen die in de wijk zichtbaar en aanspreekbaar zijn. Zo kunnen gezinnen sneller en directer worden doorverwezen naar de juiste expertise, zonder onnodige schakels of vertraging. Hierdoor wordt de route naar passende hulp overzichtelijker, sneller en effectiever.
Wat verandert er concreet?
In de pilot worden IJ-teams gevormd van 7 verschillende IJZ-organisaties per wijk. Deze teams gaan gezamenlijk aan de slag met vragen en verwijzingen uit de wijk. Door samen te triëren, zorgtrajecten af te stemmen en samen te werken, ontstaat sneller duidelijkheid over welke zorg nodig is.
“Niet alles is jeugdzorg, en niet alles hoeft opgelost te worden met zorg,” zegt Rhea. “We willen naar een samenleving toe waar we accepteren dat er verschillen zijn en waar we vooral leren om gezamenlijk met die verschillen omgaan en elkaar daar in steunen.”
De pilot draait niet alleen om systemen en samenwerking, maar vooral om de kinderen en jeugdigen zelf.
“Wat mij persoonlijk drijft in dit project is de jeugd zelf. Kinderen en jongeren tijdig, mét en in hun eigen omgeving passende hulp bieden. Zodat zij opgroeien in vertrouwen, verbonden aan hun omgeving, en kunnen deelnemen aan onze samenleving. Dáár doen we het voor,” aldus Rhea.
De pilot start in drie gebieden
- Brunssum-Oost
- Caberg/Malpertuis (Maastricht)
- Born/Buchten/Holtum
Deze gebieden zijn gekozen op basis van spreiding, diversiteit in sociaaleconomische omstandigheden, aanwezige zorg vanuit IJZ en de mogelijkheid om samen te experimenteren zonder overlap met andere pilots.
In Born is er bijvoorbeeld relatief veel jeugdzorg, daar wordt gekeken naar trends en hoe het sneller afschalen en normaliseren kan worden vormgegeven. In Caberg/Malpertuis is sprake van hoge onderwijsachterstanden en lage SES (Sociaal Economische Status). De pilot zoekt per gebied naar de best passende aanpak.
Wat levert het op?
De pilot moet bijdragen aan:
- Snellere inzet van passende hulp
- Minder zware jeugdzorg (meer preventie, minder escalatie)
- Duidelijke aanspreekpunten per wijk
- Betere samenwerking binnen IJZ en met het veld
- Beperken van wachtlijsten
“Als we er samen in slagen het aantal arrangementen te verminderen en de zwaarte terug te brengen, dan is dit winst voor iedereen.” aldus Rhea. “Dan kunnen we de zorg behouden voor wie het écht nodig heeft.”
Hoe nu verder?
Op 4 november heeft de officiële aftrap plaatsgevonden met deze 3 startende IJ-teams . Het was een inspirerende bijeenkomst waar naast een gedeelte over urgentie en visie, informele en interactieve momenten waren om kennis met elkaar te maken en het vinden van de juiste manier van samenwerken, ook de procesbeschrijvingen en rollen zijn besproken en de ondersteuning toegelicht .
Gedurende de pilot vindt intensieve monitoring plaats: een nulmeting, drie maandelijkse evaluaties en structureel overleg binnen de projectgroep. Wat werkt wordt versterkt, wat niet werkt wordt bijgestuurd.
Een eerste stap richting échte verandering. Als de pilot succesvol blijkt, ziet het IJZ volop kansen voor een bredere uitrol van gebiedsgericht werken in heel Zuid-Limburg.
Samenwerking met gemeenten en het veld
Hoewel de pilot start binnen IJZ, is de samenwerking met gemeenten en het omliggend veld essentieel voor succes. Eigenlijk zoals dat nu ook het geval is. De gesprekken met projectleiders van gemeenten zijn gestart, en in de praktijk wordt die samenwerking verder vormgegeven, organisch en vanuit de vragen die zich aandienen in de wijk.
Meedoen of meedenken? Graag!
“We mogen trots zijn op wat er nu al staat! Bestuurders die ruimte maken, collega’s die geloven in verandering en allemaal met het doel de jeugdzorg te verbeteren, te verminderen en vernieuwen.”
De projectgroep is dan ook nadrukkelijk op zoek naar betrokken collega’s die willen aansluiten of meedenken. Neem contact op met Rhea Reints via r.reints@mondriaan.eu, ook als je vragen hebt of uit interesse op basis van dit artikel.
Of direct met het IJ-team uit jouw gebied:
Voor Born: Helen de Langen, h.delangen@zuyderland.nl
Voor Caberg: Bente Drummen, bente.drummen@talentonline.nl
Voor Brunssum: Luuk Vluggen, L.vluggen@tobas.n
Meer informatie over Initiatief Jeugdhulp Zuid-Limburg is te vinden op onze website www.IJZlimburg.nl